ثبت ملي نسخه نفيس نهج البلاغه، متعلق به مرکز احياء ميراث اسلامي
سه شنبه 26 دي 1391


نسخه نفيس نهج البلاغه، معروف به نسخه آتشي که در مرکز احياء ميراث اسلامي قم نگهداري م‌شود به ثبت ملي خواهد رسيد.

حجت الاسلام و المسلمين سيد جعفر اشکوري در گفت و گو با سايت کتابخانه مجلس گفت: روز چهارشنبه 27 ديماه مراسم ثبت ملي نسخه نفيس نهج البلاغه متعلق به مرکز احياء ميراث اسلامي در قم برگزار مي‌شود.

وي افزود: در اين مراسم دکتر صلاحي رئيس کتابخانه ملي، حجت الاسلام و المسلمين ابهري نائب رئيس کميته ملي حافظه جهاني و مشاور رئيس کتابخانه ملي، حجت الاسلام و المسلين شهرستاني، حجت الاسلام و المسلمين سيد احمد اشکوري و جمعي از فهرست‌نگاران نسخ خطي در محل مرکز احياء ميراث اسلامي حضور خواهند داشت.

وي گفت:‌ در راستاي حفاظت و معرفي ميراث کهن شيعي، اين نسخه نفيس نهج البلاغه به عنوان اولين نهج البلاغه در ايران در کميته حافظه جهاني ثبت مي‌شود تا مردم و محققان با ارزش اين نسخه آشنا شوند و سخنان تابناک امام علي (ع) به دنيا بيشتر معرفي شود.

اشکوري ادامه داد: اين نسخه متعلق به مرکز احياء ميراث اسلامي است که سال 89 نيز توسط انتشارات ميراث مکتوب به صورت فاکسيميله چاپ شد.

اين فهرست نگار ضمن انتقاد از کاستي‌ها در زمينه نهج البلاغه پژوهي گفت: نهج البلاغه در ابعاد مختلف بايد به جامعه ما معرفي شود، در زمينه‌هاي اعتقادي، اخلاقي، اجتماعي و سياسي مي‌توان از نهج البلاغه نکات نابي را استخراج کرد.

برنامه حافظه جهاني يونسکو که با نام ميراث مستند جهاني يونسکو نيز شناخته مي‌شود، برنامه‌اي است که يونسکو از سال 1992 به دنبال افزايش آگاهي نسبت به خطراتي که ميراث مستند جهاني را تهديد مي‌کند، براي حفظ و سهولت دسترسي به اين آثار به اجرا گذاشته است.

سازمان يونسکو قصد دارد با اجراي اين برنامه از تاراج، پراکندگي، داد و ستد غيرقانوني و نابودي ميراث مستند جهاني جلوگيري کند.

حافظه جهاني واقع در ايران هر دو سال، دو اثر براي ثبت جهاني از آثار ايران را به يونسکو معرفي مي‌کند ولي آثار انتخاب شده پيش از ثبت جهاني بايد به بايد ثبت ملي برسند.

قابل ذکر است اين نسخه نفيس نهج البلاغه به شماره 508 در مرکز احياء ميراث اسلامي نگهداري مي‌شود. اصل نسخه متعلق به کتابخانه شخصي سيدعلي آتشي يزدي بوده که به مرکز احياء ميراث اسلامي منتقل شده است، بدين روي به نسخه آتشي معروف شده است.

اين نسخه نفيس در جلد دوم فهرست نسخه‌هاي مرکز احياي ميراث اسلامي در قم چنين معرفي شده است: «نهج‌البلاغه ... نسخ معرب، از اوايل سده ششم، عناوين شگرف، در حاشيه تصحيح شده و حاشيه‌نويسي دارد به چند خط و بعضي حاشيه‌ها بايد از سده يازدهم باشد از برگ 192 به بعد از سده يازدهم مي‌باشد که با نسخ معرب نوشته شده است. در سه برگ آخر نسخه آغاز کتابي است داراي دويست حديث نبوي روايت شده از طريق اهل سنت با حذف سند آنها بدين آغاز «الحمدلله الذي ‌ـ أسبل علينا شآبيب النعم وأسبغ علينا جلابيب الکرم و هدانا الي صراط الاقوم»

روي برگ اول، اين عبارت ديده مي‌شود: «عارضه بنسختي ‌ـ صاحبه الفقيه السديد سهل بن اميرالرقاقي ‌ـ و صححه بجهده والله تعالي يمتعه به و بغيره و هذا خط الحسن بن يعقوب بن احمد في‌ـ جمادي‌ـ الاخره سنه ثلث و ثمانين و اربعمائه (483) حامداً لله عز اسمه و مصلياً علي نبيه محمد و عترته الطاهرين.»

از برگ يکم تا 191 (صفحه 1تا 382 ) متن اصلي نسخه و برگ 192 تا 213 بخش نو نوشته اثر است. برگ‌هاي 192 به بعد نسخه با خطي متفاوت از قرن يازدهم هجري کتابت شده است. اين بخش به منظور تمايز با بخش نخست به صورت دو رنگ به چاپ رسيده است.

درباره حسن بن يعقوب در مقدمه چاپ فاکسيميله آمده است:

مشهور است که امام ابويوسف يعقوب بن احمد بن محمد کرد نيشابوري در گذشته 474هة و پسرش حسن بن يعقوب بن احمد قاري هر دو نهج البلاغه را در قرن پنجم استنساخ کرده‌اند و چن شاعر و اديب و سخن شناس بوده‌اند در شعر خود آن را ستوده‌اند. لذا احتمال دارد آن دو نسخه که اساس مطابقه نسخه مورد بحث قرار گرفته، همان دو نسخه يعقوب بن احمد و حسن بن يعقوب بوده که به فقيه سديد سهل بن امير الرقاقي تعلق داشته است.

اين پدر و پسر نه خطاط و کاتب کتاب، بلکه راوي و مقري و حافظ بوده‌اند و نهج البلاغه را به عنوان نقل حديث نوشته‌اند. (ص بيست و پنج)
http://www.aryapub.com/?code=35
بستن   چاپ